Yazı Detayı
18 Kasım 2019 - Pazartesi 10:52 Bu yazı 95 kez okundu
 
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
Tahir Yavuz
 
 

Canlıların aç, susuz ve havasız kalmaları en büyük refah sorunudur. Yemlik boyu mesafesinin dar olması, aşırı kalabalık, sıkışık barınaklar, sürü yönetiminin temel ilkeleri olan kuru ve temiz sistemine aykırı, pis ve ıslak ortamlar refah sorunu olarak karşımıza çıkan durumlardır.

Barınaklar aşırı kuş istilasına uğramışlarsa yine bir refah sorunu ile karşılaştığımızı düşünebiliriz. Çünkü kuşlar inekleri rahatsız edebilirler, tane yemlere ortak olurlar ve hastalık taşıyabilirler, yemlikleri, sulukları kirletebilirler.

İşletme sahipleri hayvanlarının aç, susuz ve havasız kaldıklarını düşünmeseler bile, kötü koşulların varlığına sık sık şahit oluyoruz. İneklerin yattıkları yerlerin sert oluşu da ayrı bir sorun. Yürüme yollarının yanlış dizayn edilmesi, baklava şeklinde, kare şeklinde ya da gelişigüzel çizgiler çizilmesi de bir refah sorunu.

Yemleme yönetimindeki yanlışlar ineklerin aç kalmasına, barınak yapımındaki hatalar ineklerin havasız kalmasına sebep oluyor. Halbuki süt sığırcılığında hayvanlara sağlanan refahın sonuçta işletmeye verim, kazanç, sürdürebilirlik olarak geri döneceğini bilmeliyiz. İneğine refah sağlayamayan işletmelerin sahiplerinin kazancı azalacak ve kendi refahları da tehlikeye girecektir. Çünkü strese yol açan her konu verimsizlik ile sonuçlanacak, verimsizlik ise zarara yol açacaktır. Stresin önlenmesi, refah sağlanması aslında bildiğimiz sürü yönetimi yöntemlerinin doğru yapılması ile mümkündür. Nakliye, ani hava değişimi gibi stresin önlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda ‘’stres giderici’’ önlemler alınmalıdır.

Barınaklar havalandırma sistemlerine uygun, çatı açıklığı olan, duvarsız ama perdeli olarak dizayn edilmelidir. Mutlaka bir fan ve duş sistemi kurulmalıdır. Ya da çapraz havalandırma, tünel tipi havalandırma, basınçlı havalandırma gibi bir sistem en başta düşünülmelidir.

Doğum için diğerlerinden ayrı, geniş bir doğum bölümü barınak planına yerleştirilmelidir. Buzağı bölmelerinde 2 kova olması, 2 kovanın da dolu olması, birinin su, birinin yemle dolu olarak, her zaman buzağının kolayca ulaşabileceği şekilde bulunması şarttır. İneklerin çoğunluğunun yatar hâlde görülmesine dikkat edilmeli, yatmayan ineklerin yatmama sebepleri irdelenmelidir. Biz her zaman keyifle yatan inekleri görmeyi tercih ederiz.

Bunun için temiz- kuru, konforlu, yumuşak yatma yerlerinin gerektiğini bilmeli, barınak dizaynının bunları temin edecek şekilde yapılması sağlanmalıdır. İneklerin tümünün yemliğe ulaşımı ve yemliğin dolu olması kesinlikle şarttır. Boş yemlik ‘’refah’’ sorunudur. Ayrıca boş yemliğin ardından yemliğe yem konulması yem seçme ve dolayısıyla asidoza yol açacak, giderek ardından başka sorunlar getirecektir. Sorun iştahsızlık, verim düşüklüğü, topallık ve döl tutmama ile büyüyerek karşımıza çıkacaktır.

Doğumdan sonra hızlı zayıflayan inek ‘’aç’’ demektir. Verimine orantılı kalite ve miktarda yem tüketemeyen inek hızla zayıflayacak, refah sorunu ile karşılaşacaktır. Sürüdeki ağrı, sancı, yetersiz besleme, kötü muamele, ishal, öksürük, topallık refah sorunudur ve arkasındaki etmenler ortadan kaldırılmalıdır. Bakıcılar mutlaka eğitilmeli, kontrol edilmeli, sürü sıklıkla gözlenmelidir.

Şamandıralı ve donmayı önleyen sulukların kullanılması ineklerin susuz kalmasını önledi. Fakat pis, yosunlu, kirlenmiş suluklar, suyun aşırı sert olması ineklerin yeterince su içmelerini önlüyor. Suluk temizliği, su kalitesi ve gözlem bu konuda büyük önem taşır.

Görüldüğü gibi refah barınağın dizaynından başlayan ve sürü yönetiminin doğru uygulanmasıyla devam eden bir zincirdir. Zincirin tüm halkaları doğru olarak takip edilirse gideceği nokta kazançtır, sürdürülebilir bir işletmedir. Tersi ise işletmenin zararı, borçlu ve mutsuz işletme sahibi anlamına gelir.

Hayvanların ve sahiplerinin refah içinde olduğu bir ortamda yaşamak için kuralların uygulanması gerektiğini bilelim

 
Etiketler: SÜT, SIĞIRCILIĞI, İŞLETMELERİNDE, HAYVAN, REFAHI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
16 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
52 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
74 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
70 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
501 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
107 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
220 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
117 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
179 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
207 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
190 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
231 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
251 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
302 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
301 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
283 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
423 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
844 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
380 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
749 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
626 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
291 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
359 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
1138 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
841 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
1497 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
3191 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
374 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
466 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
1504 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1084 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
529 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
403 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
585 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
858 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
688 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
640 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
1906 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1161 Okunma.
Haber Yazılımı