Yazı Detayı
05 Ağustos 2019 - Pazartesi 15:06 Bu yazı 846 kez okundu
 
KOYUN-KEÇİ VEBASI
Tahir Yavuz
 
 

“Son günlerde basında çıkan haberlerde koyun keçi vebasından söz edildiği için özellikle tüketicilerde bir panik oluştu. Çok miktarda soru geldi. Özellikle veba adının ürkütücü etkisi ile oluşan panik sebebiyle iki yıl önce derlediğim yazıyı tekrar yayınlamanın yararlı olabileceğini düşündüm. “

 

Etkeni virüs olan bu hastalık küçükbaşların vebası, koyun – keçi vebası, küçük geviş getirenlerin vebası =PPR olarak bilinir.  Daha çok keçilerde görüldüğü için “Keçi Vebası” denilmekle birlikte, hastalık koyunlarda ve yaban hayatındaki küçük geviş getirenlerde de görülür.

Etken virüstür (Paramyxovirus-morbillivirus).  İnkubasyon süresi 2-6 gündür.  Hastalık birdenbire ortaya çıkar.  Yüksek ateş, iştahsızlık, durgunluk ile başlayan hastalık daha sonra burun akıntısı, diş etlerinde, damakta, dilde ve yanaklarda sıyrık şeklinde yaralar ile devam eder.

Burun akıntısı giderek koyulaşır.

Burun deliklerinin iç ve dış kısımlarında kabuklaşmalar oluşur.  Bu kabuklar ve koyu burun akıntısı yüzünden burun tıkanıklığı ile solunum güçlüğü ortaya çıkar.

Bu belirtilere aksırık, tıksırık, öksürük ve göz yaşı akıntısı eşlik eder.  Devamında pneumoni= zatürre şekillenir, ishal görülmeye başlar.

Hastalık burun akıntısı, aksırık, tıksırık esnasında etrafa saçılan damlacıklar, bulaşık su, yataklık, altlık malzemesi ve yemlikten diğer hayvanlara da yayılır.

Şiddetli ishal, zatürre ( pneumoni), aşırı sıvı kaybı ve hızlı zayıflama ile hastalıktan şüphe edilir.  Kesin teşhis laboratuvar testleriyle konulur.

Hastalık ağız yaraları bakımından ilk başta ektima, mavi dil, şap hastalıklarıyla, zatürre yönünden pasteurella, kontagioz keçi ciğer ağrısı, ishal yönünden koksidiyoz ve diğer ishaller ile karıştırılabilir.  Kesin teşhis için laboratuvara numune gönderilir.

Koyun-Keçi vebası =PPR  hastalığında hızlı ve aşırı zayıflama, kötü kokulu ishal, hastalığın hızla yayılması, bazen vulva ve vaginada lezyonlar dikkat çekicidir.  Şiddetli olaylarda hayvan ölü bulunur (Ani Ölüm).

Hasta hayvanların dışkılarının yayılma kaynağı olduğu unutulmamalıdır.

Gençler yaşlılardan daha duyarlıdırlar.  Yakalanma ve ölüm oranı gençlerde daha yüksektir.

Ölüm oranı yüzde 20-90 arasındadır.

Hastalığa yakalanma oranı %80- 100 dür.

Ölüm oranı gençlerde %80-90 a çıkar.

Hastalık ilk ateşin görülmesinden itibaren 5-10 gün içinde ölüm veya iyileşme ile sonuçlanır.

Hastalığın tedavisi yoktur.

Destek tedavileri ölüm oranını azaltır.

Koyun-Keçi vebasının aşısı vardır.

Zoonoz değildir.  İnsanlara bulaşmaz.

Aşılama, karantina ve dezenfeksiyon “Koruyucu Hekimlik” için önemlidir.  Sodyum hipoklorid (çamaşır suyu), %5 lik sodyum hidroksit veya glutaraldehit dezenfeksiyonda tercih edilmesi gereken çözeltilerdir.

Koyun-Keçi vebası  pasteurellosis, diğer ishaller ve yavru atma ile komplike olabilir.

Koyun ve keçilerin vebası Afrika-Asya ve Ortadoğu ülkelerinde, ne yazık ki, ülkemizde de görülen, büyük ekonomik kayıplara sebep olan bir hastalıktır.  Aşılamanın ihmal edilmemesi gerekir.

 
Etiketler: KOYUN-KEÇİ, VEBASI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
48 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
1516 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
325 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
202 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
172 Okunma.
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
412 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2163 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
271 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
264 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
917 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
245 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
231 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
2750 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
365 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
305 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
372 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
417 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
359 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
424 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
572 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
703 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1173 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
1392 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
783 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2102 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
1564 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
416 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
985 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
2342 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
1988 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
5293 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
14468 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
608 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
634 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
3672 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1968 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
731 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
537 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
1472 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
4715 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1090 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
959 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
5703 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1852 Okunma.
Haber Yazılımı