Yazı Detayı
28 Aralık 2018 - Cuma 13:40 Bu yazı 1162 kez okundu
 
İneklerde Böbrek Yangısı
Tahir Yavuz
 
 

İneklerde mikroorganizmalar tarafından oluşturulan böbrek yangısına pyelonefritis adını veriyoruz. Böbreğin irinli iltihabı anlamına gelen pyelonefritis çoğunlukla Corynebacterium renale ve E.coli’nin oluşturduğu bir yangıdır.

 

Ayrıca Trueperella (Arcanobacterium), stafilokok, streptokok gibi bakteriler de pyelonefritis oluşturabilir veya diğerleriyle birlikte olabilirler.

 

Mikroorganizmalar böbreğe kan yoluyla veya idrar kanalı yoluyla ulaşırlar.

 

Ayrıca; Basiller hemoglobinüri, leptospiroz, salmonella enfeksiyonlarının da böbreklerde hasar yaptığını unutmamak gerekir.

 

Kesimhanelerde veya otopside ortaya çıkan “beyaz lekeli böbrek” hastalığı aslında leptospiroz belirtisidir.

Aşırı dozda neomycin ve sülfonamid kullanımının da böbrek dokusunda hasar yaptığı bilinmektedir.

 

İneklerde böbrek yangılarının yapıcı etmenleri arasında sonun atılamaması, metritis (rahim yangısı), mastitis (meme yangısı), pneumoni (zatürre), ikiz doğum, yüksek süt verimi, doğum stresi ve yüksek proteinli rasyon sayılabilir.

 

Pyelonefritis çoğunlukla doğumu takip eden zaman diliminde ortaya çıkar. Birkaç doğum yapmış ineklerde görülme ihtimali daha yüksektir. Metritis ve mastitis böbrek enfeksiyonlarının belirtilerini maskeleyebilir. Böyle durumlarda teşhis koymak zorlaşabilir veya gecikebilir.

 

Doğumdan sonraki günlerde görülen sancı belirtileri böbrek enfeksiyonlarını akla getirmelidir.

 

Arka ayakların sık sık değiştirilmesi, tepinme, arka ayaklarını karnına vurma, sık sık işeme pozisyonu alma, ağrılı işeme, çokça kuyruk sallama, iştahsızlık pyelonefritisten şüphelenmeyi gerektirir.

 

Kan işeme, çok işeme, kansızlık önemli belirtilerdir. Tabii, kan işemenin leptospiroz, ikterohemoglobinüri, babesiosis gibi hastalıkların belirtileri arasında olduğunu da göz önünde bulundurmak şarttır.

 

İdrarda protein ve gizli kan aramak için teşhis çubukları kullanılabilir.

 

Teşhis için rektal muayene yapmak şarttır. Ultrason doğru teşhiste en önemli yardımcıdır. Pyelonefritis çoğunlukla sistitis (idrar kesesi yangısı) ile birlikte olur. Teşhis için endoskopiden yararlanmak mümkündür.

 

İdrarda alyuvar ve akyuvar aranması, idrar kültürü yapılması yararlıdır.

 

İdrarda pH ölçülmesi önemlidir. Örneğin; yüksek proteinli besleme idrar pH ında yükselmeye sebep olur. Corynebacterium enfeksiyonlarının yüksek pH’lı (alkali) idrarda, E.coli enfeksiyonlarının ise asidik idrarda daha çok olduğu bilinir.

 

Doğuma müdahalede çok dikkatli ve hijyenik davranılması şarttır. Temizlik kurallarına uyulmayan müdahalelerde çevresel mikroorganizmalar üreme organına bulaşarak idrar yoluna ve böbreğe ulaşırlar.

 

Doğal aşım ise boğalar tarafından, özellikle Corynebacteriumun bulaşmasına yol açar (mekanik vektör).

 

Hastalığın tedavisi mümkündür.

 

Tedavide antibiyotikler kullanılır. Tedavi periyodu 10 gündür. Gerekli görülürse antibiyotik duyarlılık testleri yapılabilir.

 

Tedaviyi erken kesmek yapılan en büyük hatadır. Çünkü enfeksiyonu nüksetme ihtimali gayet yüksektir.

 

Sonuç kronik vakalarda kötüdür. Şiddetli hasarlardan da iyi sonuç alınamaz. Erken teşhis böbreği ve ineği kurtarır.

 

İneğin iştahı ve su içmesi sonucu olumlu etkiler.

 

Koruma:

 

Doğuma gereksiz müdahaleden kaçınılmalı, müdahale edilecekse temizliğe önem verilmelidir.

 

Metritis, mastitis ile maskeleme ihtimaline karşı sancı belirtileri iyi gözlenerek değerlendirilmeli, hızla tedaviye başlanmalıdır.

 

Doğal tohumlama ile boğaların bakterileri bulaştırma ihtimali olduğu bilinmelidir.

 

Çevresel bakterilerin gezinti yerlerinden vulva ve vaginaya (dış üreme organlarına) bulaşacağı bilinerek, bölge iyice temizlenmeden müdahale etmekten kaçınılmalıdır.

Tahir Yavuz

Veteriner Hekim

Atafen A.Ş Kurucu Ortak

 
Etiketler: İneklerde, Böbrek, Yangısı,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
19 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
52 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
74 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
71 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
501 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
107 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
95 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
221 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
117 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
180 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
207 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
190 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
231 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
252 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
302 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
301 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
283 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
424 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
844 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
380 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
749 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
627 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
291 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
359 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
1139 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
841 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
1498 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
3193 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
375 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
467 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
1504 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1084 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
529 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
404 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
585 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
858 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
688 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
641 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
1906 Okunma.
Haber Yazılımı