ZEYTİN AĞAÇLARININ YILLIK BAKIM İŞLEMLERİ

Vote it
(20 Oy Verin)
Yazar:   in: Bitkisel Makaleler

Dr. Nurhan Varol


Zeytincilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü, Zeytin Yetiştiriciliği Bölümü

Zeytin, fakir toprakların zengin ağacıdır. En zor koşullarda bile varlığını sürdürür ve ürün verir.  Zeytin ağacı kendisine gösterilecek çok az özenin bile fazlasıyla hakkını vermektedir.  Zeytin ağacının, diğer bir çok meyve türüne göre, bakım istekleri de oldukça azdır. Bu kadar güzel özelliklere sahip zeytin ağacını yetiştirip büyütmek ve ürününü  almak için sadece aşağıda sıraladığımız yıllık bakım işlemlerinin yapılması gerekmektedir.  Bunlar; ;
Gübreleme
Budama
Sulama
Hastalık ve zararlılarla mücadele
Toprak işleme
Hasat'tır.

Gübreleme
Zeytin ağaçlarında yıllık yapılması gereken en önemli bakım işlemlerinden biri gübrelemedir. Gübreleme, doğru zamanda ve doğru bir yöntemle yapılmalıdır. Böylece ağaçlardan daha bol ve kaliteli ürün alınabilir. Bu amaçla yeni tesis edilecek olan zeytinliklerde, Kasım-Ocak ayları arasında toprak örnekleri alınıp, analiz edilmelidir. Konu uzmanı kişi ve kuruluşların önerileri doğrultusunda  zeytin fidanlarının temel gübre ihtiyacı karşılanmalıdır. Daha yetişkin fidanlarda ve ağaçlarda ise  2 ya da 3 yılda bir yapılan yaprak ve toprak analizi ile ihtiyaçlar karşılanmalıdır. Zeytin üreticileri topraktan gübreleme işlemlerini Ocak-Mart dönemleri arasında, yapraktan gübreleme işlemlerini ise ilkbahar ve yaz dönemlerinde gerçekleştirmelidirler.
Budama
Zeytin ağaçlarında bir diğer önemli bakım işlemi budamadır.  Budamanın da  zamanında ve doğru bir yöntemle yapılması gerekmektedir. Böylece ağaçlarda ürün ve kalite artmakta hastalık ve zararlılardan daha az zarar görmektedir. Esasen budama ağaçların hayat devrelerine uygun olarak yapılmaktadır.  Zeytin ağaçları fidan döneminde şekil budaması ile şekillendirilmeli, ürün vermeye başladığında ise  ürün budamaları ile daha fazla ve kaliteli ürün vermeye teşvik edilmelidir. Ağaçlar yaşlandığında ise yapılacak olan sert budamalar ile ağaçlar gençleştirilmelidir. Zeytin fidanlarına  dikildikten iki yıl sonra şekil budaması yapılabilir. Bunun için genellikle Şubat-Mart aylarında, fidan 0.6-1 metre yükseklikteki gövdeden, 15-20 cm aralıklarla düzgün dağılım gösteren 3 ana dal bırakılarak şekillendirilmelidir. Ağaçlarda ürün budamaları ise her iki yılda bir,  ya da her yıl  ağaçların içine güneş ışığının daha iyi girmesini sağlamak amacıyla ince dalların hafifçe seyreltilmesi şeklinde Şubat ve Mart aylarında uygulanmalıdır.

Sulama
Zeytin ağaçları yıllık  700-800mm yağış alan yerlerde yetişebilmekte ve ürün verebilmektedir. Daha az yağış alan yerlerde ağaçların su ihtiyacı sulama suyu şeklinde özellikle yaz aylarında verilmelidir. Ağaçların damla sulama yöntemiyle sulanması hem ekonomik olması, hem de zeytinlik içinde hastalıkların yayılmasını engellemesi nedeniyle önerilen bir yöntemdir.
Hastalık ve zararlılarla mücadele
Zeytin ağaçları hastalık ve zararlılara oldukça dayanıklıdır. Zeytin bahçelerinde alınacak basit önlemlerle sağlıklı bir yetiştiricilik yapılabilir. Öncelikle ağaçların budama, gübreleme ve sulama işlemleri aksatılmamalı, ağaçlarda her yıl koruyucu olarak; ilkbaharda %1 sonbaharda %1.5 luk Bordo Bulamacı uygulamaları yapılmalıdır. Zeytin ağaçlarının ana zararlısı zeytin sineğidir. Meyvelerde vuruk yaparak, meyve miktarını ve kalitesini düşürür, zeytinyağları daha asidik olur. Doğru ve zamanında mücadele yapmak için erken uyarı sistemleri (tuzaklar) kullanılmalıdır. Zeytin üreticileri, zararlının mücadelesinde kendilerine en yakın tarım kuruluşlarındaki konu uzmanı kişilerden yardım almalıdır. Zeytin güvesi, zeytin kabuklu ve pamuklu biti gibi önemli zararlıları vardır. Uygun mücadelenin yapılması gerekir. Zeytinin mücadele edilmesi gereken en önemli bakteriyal ve fungal hastalıkları ise dal kanseri, halkalı leke, vertisilyum solgunluğu vb. hastalıklardır.  Bu hastalıklardan korunmak için zeytinliklerin yeri doğru seçilmeli, sağlıklı ve hastalıklara  dayanıklı fidanlar kullanılmalı, budama, toprak işleme, sulama ve zirai mücadele doğru bir şekilde yapılmalıdır.
Toprak işleme
Zeytinliklerde toprak işleme yabancı otların kontrol altına alınması, yağış ve sulama suyunun toprağa kazandırılması, köklerin daha iyi gelişmesi ve hasadın kolay yapılması için uygulanmaktadır. Zeytinliklerde hasattan sonra, çiçeklenmeden 3-4 hafta önce ve hasattan once yüzeysel olarak yapılmalıdır.
Hasat
Zeytinliklerde hasat, ürünün değerlendirilme şekline gore (sofralık ve yağlık), Ekim-Aralık ayları süresince yapılır. Erken hasat sofralık zeytin ve zeytin yağı kalitesini artıran önemli bir  uygulamadır. Sofralık zeytin hasatı ürünün kaliteli olması için el ile toplama şeklinde yapılmalıdır. Zeytin meyvesine, sürgünlerine zarar vermeyen ekipmanlardan da yararlanılabilir. Yağlık zeytinlerin hasatı için ekipman kullanmak daha hızlı ve ekonomik bir çözümdür. Zeytinliklere ve ağaçlara zarar vermeyen çözümler üretilmelidir.

Last modified on Çarşamba, 18 Nisan 2012 10:32

Sosyal Medya

Facebook ve Twitter hesaplarımız için tıklayın.

facebook twitter 

Twitter