Yazı Detayı
18 Mart 2019 - Pazartesi 11:08 Bu yazı 1511 kez okundu
 
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
Tahir Yavuz
 
 

Koyunlar, keçiler, kuzular ve oğlaklar bazı durumlarda sinirsel belirtiler gösterirler. Bu belirtiler iştahsızlık, durgunluk gibi birçok hastalıkta görülebilecek olan genel belirtiler ile birlikte karşımıza çıkar.

Önce sinirsel belirtileri gözden geçirelim.

Sersem yürüyüş, nöbetler, saldırganlık gibi davranış bozuklukları, körlük, koma, dönme, ayakta duramama, aşırı salya akıntısı, başı bir yere örneğin, duvara veya yemliğe dayama, kasılmalar, başın arkaya veya yana doğru eğik tutulması, şaşılık, titreme, kas seğirmeleri, yatar pozisyon.

Bu belirtilerin biri veya birkaçı ile karşımıza çıkabilecek olan hastalıkları hatırlarsak; ilk akla gelen kuduz olabilir. Ama birbirine benzeyen sinirsel bozuklukları birçok hastalıkta görebiliriz. O yüzden teşhis koyarken bazen klinik belirtilerle yetinemeyiz. Laboratuvar tahlillerine ihtiyaç duyarız.

Yukarıdaki belirtilerin akla getirebileceği hastalıkları listeleyelim.

Bakır noksanlığı = enzootik ataksi, Hepatik Ensefalopati, beyin ödemi, beyin ve omurilik apsesi, Sepsis = mikroorganizmaların kana karışması, Menenjit = beyin zarı yangısı, Scrapie = süngerimsi beyin hastalığı, Hidrosefali = beynin su toplaması, Sarcosporidiosis, Listeriosis, gebelik toksemisi = gebelik zehirlenmesi, zehirlenmeler, Ensefalitis = beyin yangısı, Enterotoksemi, PEM = Poliensefalomalasi = Serebrokortikal nekroz = B1 vitamini noksanlığı, Delibaş hastalığı = Coenurus Cerebralis’ten kaynaklanan Coenurosis, burun kurdu = Oestrus ovis, 40°C’nin üzerinde sıcak ve nemli ortam, Tetanoz, Şarbon.

Bu uzun listeyi hızlıca kısaltarak, diğer belirtileri, hayvanın bulunduğu durumu değerlendirerek ayırıcı teşhise gidilebilir. Bazı hallerde laboratuvara başvurulabilir.

Bazı hastalıklar hakkında özet bilgi verelim.

Hepatik Ensefalopati, karaciğer sorunlarından kaynaklanan amonyak birikiminin kana karışması, aşırı amonyağın beyinde hasara sebep olmasıdır. Bakır noksanlığı, gıdalarla veya katkılarla bakırın yeterince alınamadığı durumlarda ortaya çıkan doğmasal veya doğumdan 2 hafta sonra ortaya çıkan belin çukurlaşması, topal yürüyüş ve tüy bozuklukları gibi sorunları içeren bir hastalıktır.

Gebelik döneminde şeker pancarı posası ile beslenen, ama bakır takviyesi yapılmayan koyunların kuzularında görülme ihtimali fazladır.

Sarcosporidiosis kaslarda Protozoan kistlerinin yaptığı bir hastalıktır. Bazen bu kistler beyine de yerleşebilir.

PEM = Poliensefalomalasi B1 noksanlığı olup, B1 vitamini sentezini önleyen sorunlardan kaynaklanır. Beyin ve omurilikteki apseler Corynebacterium pseudotuberculosis, Actinomyces, Streptococ, Trueperella gibi mikroorganizmalar sebebiyle oluşur.

Koyunlarda Menengitis, (Menenjit) çoğunlukla göbek enfeksiyonlarından kaynaklanır.

Enterotoksemi (Çelerme), Şarbon, Sepsis gibi hastalıklar ani ölümlerle sonuçlansa ve hayvanlar çoğunlukla ölü bulunsa da, ölmeden önce fark edilirse, sinirsel belirtiler gösterirler.

Koruyucu hekimlik;

Hastalıkların oluş sebeplerine göre önlemler alınmalıdır. Mineral vitamin ve enerji takviyeleri, aşısı olan hastalıklar için aşı yapılması, parazit mücadelelerinin sistemli bir şekilde sürdürülmesi, yeni doğanların göbek kordonunun iyotlu bir antiseptikle mutlaka temizlenmesi, silaj kullananlar için bozuk silajdan uzak durulması, çevredeki köpeklerin parazit yönünden ilaçlanması, aşırı nemli ve sıcak ortamlardan hayvanların korunması, küflü yemlerden ve zehirli otlardan küçükbaşların uzak tutulmaları şarttır.

 İyi gözlem, biyogüvenlik ve koruyucu hekimlik ilkelerine eksiksiz uymak birçok hastalığın önlemidir.

 

 
Etiketler: KOYUN, VE, KUZULARDA, SİNİRSEL, HASTALIKLAR,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
22 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
55 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
77 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
72 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
502 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
109 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
95 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
223 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
121 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
181 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
212 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
192 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
232 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
253 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
304 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
301 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
288 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
427 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
849 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
381 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
753 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
632 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
292 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
367 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
1142 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
847 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
1498 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
3202 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
377 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
469 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1089 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
531 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
405 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
589 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
860 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
690 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
646 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
1914 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1166 Okunma.
Haber Yazılımı