Yazı Detayı
30 Ocak 2019 - Çarşamba 12:04 Bu yazı 689 kez okundu
 
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
Tahir Yavuz
 
 

Toksoplazmoz (Toxoplasmosis) Toxoplasma gondii adı verilen bir protozoan parazit tarafından oluşturulur. Yaşam döngüsünde kediler asıl konakçı, küçük geviş getirenler yani koyun ve keçiler, fareler, kuşlar, insanlar ara konakçıdırlar.

 

Koyun ve keçilerde yavru atmaya sebep olan bu hastalık insanlarda da düşüğe ya da hastalıklı bebeklerin doğumuna sebep olduğu için Zoonozlar listesindedir. Asıl konakçı olan kediler hastalığı aldıktan sonra 2 hafta kadar parazit yumurtalarını (ookistleri) saçarlar. Sonra ookist saçılması durur. Ookistlerle bulaşık yemleri, otları, yiyen ya da suları içen koyunlar hastalığı alırlar.   

 

Koyunlarda en belirgin durum yavru atmadır. Gebeliğin erken döneminde embriyonik ölüm ve embriyonun absorbsiyonu (vücut tarafından emilmesi), gebeliğin orta döneminde rahim içindeki yavrunun (fetüs) mumyalaşması, gebeliğin son döneminde ise ölü yavru doğurma veya zayıf, cılız yavru doğurma ile karşılaşılır. Cılız yavrular kısa bir süre içerisinde ölürler.

 

Koyunların yavru atmaları halinde ayırıcı tanı için toksoplazmosis akılda tutulmalıdır. Asıl konakçıda (kedide) dışkı ile yayılan ookistler değişerek ara konakçılarda rahime, kas dokusuna, kalp, akciğer, göz ve beyine yerleşirler.

 

Toksoplasmoz kedilerde yeme ve yutma güçlüğü, kas problemleri, idrar ve dışkı yapma zorluğu, durgunluk, halsizlik, kusma, ishal, zayıflama, gözyaşı akıntısı, iştahsızlık, titreme, sarılık, soluk alma güçlüğü, ateş gibi birçok belirti ile ortaya çıkar. Fakat bunların hiçbiri kesin tanı için yeterli değildir.

 

Koyunlarda, kedilerde, insanlarda kesin tanı mutlaka laboratuvar tahlilleri ile konulabilir. Hastalık kedilerde ve insanlarda rahim yoluyla (transplacental yolla) yavrulara geçer. Kedi yavruları akciğer ve karaciğer hasarıyla doğarlar, yaşama şansları olmaz.

 

Toksoplazma bazen gizli olarak da seyredebilir.

Hastalığın koyunlar için yurtdışında bazı ülkelerde izin alınmış aşısı vardır. Aşı koç katımından 3-4 hafta önce kas içine yapılan bir canlı aşı olup, kuzu atıklarını önlediği bildirilmektedir. Toksoplazmozun koyunlarda, insanlarda ve kedilerde tedavisi vardır. Genel olarak antibiyotik ve Sulfonamid tedavisi uygulanır.

 

Koyunlarda antikoksidial ilaçlar kullanarak atıkların azaltıldığı yönünde bilgiler vardır.

 

Kontrol ve Korunma

Koyunların korunması için biyogüvenlik önlemlerinin tam olarak alınması gerekir. Başta fare mücadelesi gelmektedir. Yemlerin ve suların enfekte kedi dışkısıyla bulaşmaması için önlemler alınmalıdır.

İnsanların korunması hijyenik önlemlerle mümkündür. Az pişmiş et, pastörize olmamış süt tüketilmemelidir. Sebze ve meyveler iyice yıkanmalıdır.

 

Kediler fare avlayarak hastalığa yakalanırlar.  Kedi dışkısı, kedi kumu ile temas edenlerin eldiven giymesi en iyi önlemdir. Eğer eldiven giyilmemiş ise eller çok iyi yıkanmalıdır. Bahçede uğraşanlar eldivenle çalışmalıdırlar.

 

Hijyen ihmal edilmediğinde insanlar için tehlike yoktur. Bulaşmanın asıl yolunun iyi yıkanmamış sebzeler olduğunu unutmayalım.

 

Fare avlamayan, evde beslenen kediler risk taşımazlar. Ömründe kedi ile hiç teması olmayan, kediden uzak duran hatta kedi sevmeyen insanlarda toksoplazmoz görülmektedir.

 

Kişisel hijyen, el yıkama alışkanlığı toksoplazmozun ve birçok hastalığın başlıca önlemidir.

 

 
Etiketler: HAYVANLARDA, TOKSOPLAZMOZ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
19 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
52 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
74 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
71 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
501 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
107 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
95 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
221 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
117 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
180 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
207 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
190 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
231 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
252 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
302 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
301 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
283 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
424 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
844 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
380 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
749 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
627 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
291 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
359 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
1139 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
841 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
1498 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
3193 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
375 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
467 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
1504 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1084 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
529 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
404 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
585 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
858 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
641 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
1906 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1162 Okunma.
Haber Yazılımı