Yazı Detayı
24 Şubat 2020 - Pazartesi 11:12 Bu yazı 411 kez okundu
 
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
Tahir Yavuz
 
 

Geviş getiren hayvanlarda iç parazitler büyük ekonomik kayıplara yol açabilirler.

Sindirim ve solunum yoluna yerleşenler, öksürük ve ishale sebep olurlar. Kansızlık, ağırlık kaybı, yemden yararlanmanın azalması ve hatta hayvanın kaybı büyük zararlar ortaya çıkarabilir. Ayrıca; kesim sonrası sakatatların imhası ile de bir ekonomik kayıp daha yaşanır. İç parazitler Yuvarlak Kurtları, Tenyaları (Şerit) ve Karaciğer Kelebeklerini kapsar.

Ülkemizde hayvan sahipleri iç parazit mücadelesi konusunda çeşitli ilaçlar kullanmaktadırlar. Fakat, sahadaki izlenimlerimde gördüğüm kadarıyla, parazit mücadelesi eksik kalmaktadır. Çünkü; bir tek ilaçla tüm parazitlerin arındırma işlemi yapılamaz. Örneğin; enjeksiyonluk bir mücadele ilacı dış parazitler, iç parazitlerden yuvarlak kurtlar ve karaciğer kelebekleri üzerinde etkili olur. Tenyalar (Şerit) için ayrı bir ilaç kullanılmalıdır. Örnekleri çoğaltalım; bir kombine antelmentik tableti ile yuvarlak kurtlar ve karaciğer kelebekleri mücadelesi yapabiliriz. O zaman yine tenyalar için ek bir ilaç kullanmak gerekecektir.

Diğer yandan; Karaciğer Kelebeklerinin ergin formları ile mücadele etmek kolaydır. Ancak; daha erken evrelerdeki Fasciolalar (Kelebekler) ergin hale gelirler. Sorun devam eder. Böyle durumda 6-7 haftada bir karaciğer kelebekleri için ilaç kullanmak ya da erken evredekiler için ilave ilaç kullanmak yerinde olacaktır.

Parazitlerden arındırma işlemi her zaman önemlidir. Meraya çıkan hayvanlar için daha da önemlidir. O yüzden meraya çıkmadan önce ve sonra ya da ilkbahar ve sonbaharda genel bir arındırma işlemi yapılması yöntemi benimsenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken konu mücadele edilmesi gereken parazitler ve canlı ağırlıktır.

Mücadelede hedeflenen parazitler, yani yuvarlak kurtlar (kıl kurtları, solucanlar), tenyalar (şeritler) ve Karaciğer Kelebekleri (Trematodlar) göz önüne alınarak ilaç ya da ilaçlar seçilmelidir. Aynı etken maddeli ilaç bile olsa, canlı ağırlığa göre ve parazite göre farklı dozlarda kullanılması şarttır.

Daha düşük dozlarda sadece yuvarlak kurtlara karşı etkili olan bir ilaç, karaciğer kelebeklerine karşı daha yüksek dozda, tenyalara karşı daha da yüksek dozda verilirse etkili olacaktır. Mücadelesi hedeflenen parazit ve canlı ağırlık göz önüne alınmadan yapılan parazit tedavilerinde mücadele yapmış olmayız, sadece yaptığımızı sanırız.

Mücadelesi hedeflenen parazitleri nasıl belirleriz? Genellikle bölgesel bilgi birikimi ve mezbahadan alınan geri bilgi bizlere ışık tutar. Tabii ki en doğru yöntem dışkı muayenesidir. Fakat dışkı muayenesine dayalı bir mücadele programı çok yaygın bir uygulama değildir.

Karaciğer Kelebekleri için kullanılan birçok antiparaziter ilaç hem erken dönemdekilere hem de Kum Kelebeği adı verdiğimiz parazite (Dicrocoelium dendriticum) etkili olamaz. Böyle durumlarda ek bir antelmentik daha kullanmak zorunluluğu ortaya çıkar.

Yuvarlak Kurtlar rahim yoluyla ve süt ile de anneden yavruya geçebilir. O yüzden anne adaylarının ilaçlanması önemli ve önceliklidir. Hayvan sahipleri eskiden, gebeyken zarar verebileceği endişesiyle, gebelere parazit arındırma işlemi yapmaktan çekinirlerdi. Şimdi modern antelmentiklerde böyle bir sorun yoktur. Endişe söz konusu değildir. Gebelere parazitlere karşı ilaçlama yapılması yerinde olur.

 
Etiketler: ÇİFTLİK, HAYVANLARINDA, İÇ, PARAZİTLERLE, MÜCADELE,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
06 Temmuz 2020
NEOSPORA
48 Okunma.
27 Mayıs 2020
İNEKLERDE ÖKSÜRÜK
1516 Okunma.
22 Mayıs 2020
EKLEM YASTIĞI
325 Okunma.
27 Nisan 2020
ZAYIF KOYUN
202 Okunma.
13 Nisan 2020
CİĞERİNE KAÇTI
172 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
2163 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
271 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
264 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
917 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
245 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
231 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
2750 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
365 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
305 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
372 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
417 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
359 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
424 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
845 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
572 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
703 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
1173 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
1391 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
783 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
2102 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
1563 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
416 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
985 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
2340 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
1988 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
5293 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
14468 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
608 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
634 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
3672 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1968 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
731 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
537 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
1471 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
4713 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
1090 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
959 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
5701 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1852 Okunma.
Haber Yazılımı