Yazı Detayı
22 Ekim 2019 - Salı 14:04 Bu yazı 180 kez okundu
 
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
Tahir Yavuz
 
 

Bir sütçü sığır işletmesinde kazancı ve sürdürülebilirliği etkileyen 3 temel nokta vardır.

Doğan buzağıyı yaşatmak, inekten alınabilecek en yüksek verimi almak, ineği tekrar gebe bırakmak.

Zaten bir kısım buzağıyı daha doğmadan önce kaybediyoruz. Fakat, ne yazık ki; canlı doğan buzağılardan da kaybettiklerimiz oluyor. Buzağı sağlığını riske sokan birçok hastalık var. Kimisi bakteriyel, kimisi viral, kimisi besleme ile ilgili, kimisi de paraziter etkenlerden dolayı. Bunların önlemlerini biliyoruz. Ama uygulama hataları ve ihmaller yüzünden buzağıların sağlığı tehlikeye giriyor.

Çoğunlukla insan eliyle oluşturulan riskler söz konusu. Bu riskler de ancak insan eliyle düzeltilebilir.

İnsan eliyle oluşan ve insanların doğru yaklaşımıyla düzeltilebilecek olan risklere bir göz atalım; göbek kordonunun dezenfekte edilmemesi, buzağı mamasının iyi karıştırılmaması, topaklaşması ya da her seferinde farklı yoğunlukta olması, biberon emziğinin ağzının aşırı açık olması, barınakta, kovalarda, biberonlarda kötü hijyen, kuru ve temiz kuralına uymamak, yani pis ve ıslak ortamlar, her türlü ani değişiklikler, aşılamaların ve antiserum kullanımının ihmal edilmesi, buzağılara mastitisli, antibiyotikli, görünüşü normal olmayan örneğin; kanlı süt verilmesi, kolostrumun (ağız sütünün) eksik verilmesi, kolostrumun kirli, mikrop yüklü olması, büyüklerle buzağıların aynı yerde barındırılması, kalabalık barınaklar, farklı grupların birbirine karıştırılması, annelerden başlayarak parazit mücadelesinde ihmaller, kirli ve ıslak altlıklar, yemlik ve sulukların dışkı ile kirlenmiş olması, soğuk süt veya soğuk buzağı maması içirilmesi, gözlem eksikliği, vitamin ve mineral eksikliği, aşırı soğuk veya aşırı sıcak stresi, kötü havalandırma.

Yukarıda sayılanlar risk faktörleri olup, buzağı kayıplarına yol açabilecek durumlardır. Bu konulara dikkat etmeyen işletmeler sürü yönetimi ve koruyucu hekimlik ilkelerini gözden geçirmelidirler. Tümü insanların yarattıkları sorunlardan ibarettir ve önlenebilir.

Aşısı olan hastalıklar için anne adaylarından başlamak üzere aşılama yapılması, antiserum uygulamalarının eksiksiz olarak takip edilmesi şarttır.

Göbek kordonunun doğumu takiben derhal dezenfekte edilmesi, iki saat sonra aynı işlemin tekrarı, temiz ve yeterli ağız sütü verilmesi dikkat edilmesi gereken konulardır.

Buzağılara mastitisli, anormal, antibiyotikli, süt içirmenin riskleri bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuştur. Pensilvanya State Üniversitesi’nden Prof. Dr. Arlyn Jud Heinrichs ve ABD Tarım Bakanlığı Epidemiyoloji Merkezinden Willard C. Losinger bu konuda çalışmalar yaparak, yayınlamışlardır.

Kaliteli, temiz kolostrumlar (ağız sütleri) biriktirilmeli, dondurularak saklanmalı, gerekli hallerde kullanılmalıdır.

Ağız sütü; koruma maddeleri, direnç artırıcı maddeler, vitaminler, mineraller, ihtiyaca yönelik protein ve enerji içerir. Buzağıların yeterli miktarda ve temiz ağız sütü alması sağlanmalıdır.

Çiftlik kurulurken, daha en baştan kalabalık, karışık ve kötü havalandırmalı olmayacak şekilde tasarlanmalıdır. Mama, yem, yer değişiklikleri yapılmak zorunluluğu ortaya çıkarsa yavaş yavaş yapılmalıdır. Mümkünse bu tip değişiklikler yapılmamalıdır. Gözlem ve erken müdahale çok önemlidir. Ani karın şişkinlikleri ölüme yol açabilir. O sebeple, iyi gözlem büyük önem taşır.

Buzağıların Selenyum + E vitamini ve çinko eksiklikleri olmayacak şekilde beslenmeleri, bu yönde desteklenmeleri için gereken önlemler baştan alınmalıdır.

Bu konulara dikkat eden ve ihmal etmeden uygulayan işletmeler maliyetlerini düşürecek, kazançlarını artıracaklardır.

 
Etiketler: BUZAĞILAR, RİSK, ALTINDA,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
16 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
52 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
74 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
71 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
501 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
107 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
95 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
221 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
117 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
207 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
190 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
231 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
251 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
302 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
301 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
283 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
424 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
844 Okunma.
17 Haziran 2019
BEYAZ KARACİĞER
380 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
749 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
627 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
291 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
359 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
1139 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
841 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
1498 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
3193 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
374 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
467 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
1504 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1084 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
529 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
404 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
585 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
858 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
688 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
641 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
1906 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1161 Okunma.
Haber Yazılımı