Yazı Detayı
17 Haziran 2019 - Pazartesi 13:58 Bu yazı 380 kez okundu
 
BEYAZ KARACİĞER
Tahir Yavuz
 
 

 

Koyun ve keçilerin otladıkları bölgelerde kobalt eksikliği varsa, bitkiler topraktan yeterince kobalt alamıyorlarsa hayvanlarda beyaz karaciğer hastalığı ortaya çıkar.

WLD (White Liver Disease = Beyaz Karaciğer Hastalığı) adı verilen bu hastalık aslında karaciğerin yağlanmasıdır. Hepatik Lipodistrofi veya Yaygın Hepatik Lipidosis olarak da bilinir.

Kobalt eksikliği söz konusu olduğunda işkembedeki yararlı bakteriler B12 vitamini (Siyanokobalamin) sentezleyemezler. Bu durumda ortaya çıkan en önemli belirti kansızlıktır.

Kobalt vücuda her zaman dışarıdan alınması gereken bir mineraldir. Kobalt geviş getiren hayvanlarda B12 vitamini sentezi için şarttır. Beyaz Karaciğer hastalığı da kobalt eksikliğinin metabolik bir sonucu olarak ortaya çıkar. Ayrıca kobalt eksikliği döl verimi düşüklüğüne, direnç sisteminin gerilemesiyle birlikte her türlü hastalığa yatkınlığa, yavru ölümlerine, iştahsızlığa, tüylerde kabalaşmaya, ağız sütünde miktar azalmasına ve kalitesizliğe yol açar.

Kobalt ihtiyacı büyümekte olanlarda daha fazladır. O yüzden WLD (Beyaz Karaciğer Hastalığı) 3-6 aylık kuzu ve oğlaklarda daha çok görülür. İlk görülen belirtiler her iki gözden akıntı ve zayıflamadır. Hastalıkta yemden yararlanma oranı düşer. Halsizlik, yalpalayarak yürüme göze çarpar.

Karaciğerde hasara yol açan her türlü sorun karaciğer yağlanması ile sonuçlanır.

Kobalt eksikliği dışında rasyondaki protein eksikliği, karaciğeri etkileyen küf-mantar toksinleri, çayırda bulunan kanyaş, su kanyaşı, ayrık otu, çayır salkım otu, salkım otu gibi otların hayvanlar tarafından yenmiş olması karaciğerde yağlanma sebebidir.

Angora (Ankara) keçilerinde tüyler için gerekli kobalt miktarı daha yüksek olduğundan Beyaz Karaciğer hastalığına yatkınlık daha fazladır.

Gebelerde görülen kobalt eksikliği sebebiyle doğan yavruların yaşam gücü eksik olmaktadır. Böyle sürülerde yavru kaybı daha fazladır.

Kobalt eksikliğinin kesin teşhisi laboratuvar tetkikleriyle konulur.

Koruma:

Yemlere kobalt tuzları (klorür veya sülfat) katılırsa hastalık önlenir. Kobalt içeren yalama kovaları, boluslar yararlıdır.

Yurtdışında kobaltın eksik olduğu bilinen topraklara kobalt püskürtülerek meranın kobalt yönünden zenginleştirilmesi sağlanmaktadır.

B12 vitamini enjeksiyonu yarar sağlar. Tedavide kullanıldığında çoğunlukla olumlu yanıt alınır.

 

 
Etiketler: BEYAZ, KARACİĞER,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
24 Şubat 2020
ÇİFTLİK HAYVANLARINDA İÇ PARAZİTLERLE MÜCADELE
16 Okunma.
17 Şubat 2020
KUZULARDA BAKIR EKSİKLİĞİ
51 Okunma.
27 Ocak 2020
İŞKEMBEDEKİ YABANCI CİSİMLER
74 Okunma.
20 Ocak 2020
UZUN SÜRELİ ANTİBİYOTİK KULLANIMI
70 Okunma.
23 Aralık 2019
KUZULAR ÖLMESİN
500 Okunma.
16 Aralık 2019
TÜRKİYE’DE HAYVANCILIĞIN SON 40 YILI
107 Okunma.
18 Kasım 2019
SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE HAYVAN REFAHI
94 Okunma.
04 Kasım 2019
KOYUNLARDA FLUSHİNG
219 Okunma.
31 Ekim 2019
GÜNEŞ IŞIĞINA DUYARLILIK
117 Okunma.
22 Ekim 2019
BUZAĞILAR RİSK ALTINDA
179 Okunma.
02 Ekim 2019
BİYOGÜVENLİK
207 Okunma.
25 Eylül 2019
4H
190 Okunma.
02 Eylül 2019
BOĞA SEKTÖRÜNDE YENİ GENETİK İNDEKSLER:
231 Okunma.
19 Ağustos 2019
SARIYA BOYANMIŞ BUZAĞILAR
250 Okunma.
05 Ağustos 2019
KOYUN-KEÇİ VEBASI
302 Okunma.
22 Temmuz 2019
CAE
301 Okunma.
18 Temmuz 2019
CILIZ KUZULAR
283 Okunma.
02 Temmuz 2019
SÜT TAŞI
423 Okunma.
25 Haziran 2019
ISLAK AĞIZLI KUZULAR
844 Okunma.
10 Haziran 2019
İNEKLERDE SİNİRSEL BOZUKLUKLAR
749 Okunma.
31 Mayıs 2019
İNEKLERİN MEMELERİNDE YARA
626 Okunma.
27 Mayıs 2019
BUZAĞILARDA GÖBEK ŞİŞLİĞİ
291 Okunma.
23 Mayıs 2019
MASTİTİS VE İNSAN
358 Okunma.
13 Mayıs 2019
KEÇİLERDE MASTİTİS
1137 Okunma.
29 Nisan 2019
İNEKLER ZAYIFLARSA
841 Okunma.
22 Nisan 2019
ÜLKEMİZDEKİ ETÇİ KOYUN IRKLARI
1496 Okunma.
15 Nisan 2019
ETÇİ KOYUN IRKLARI
3172 Okunma.
08 Nisan 2019
KEÇİLER ZAYIFLIYORSA
374 Okunma.
01 Nisan 2019
AĞIZ SÜTÜ
466 Okunma.
18 Mart 2019
KOYUN VE KUZULARDA SİNİRSEL HASTALIKLAR
1503 Okunma.
11 Mart 2019
KOYUNLAR NEDEN DÜŞÜK YAPAR
1082 Okunma.
26 Şubat 2019
HAYVANCILIKTA PROFESYONELLİK
529 Okunma.
21 Şubat 2019
KURALLARA UYMALIYIZ
403 Okunma.
11 Şubat 2019
KUZULARDA TOPALLIK
585 Okunma.
04 Şubat 2019
KOYUNLARDA TOPALLIK
857 Okunma.
30 Ocak 2019
HAYVANLARDA TOKSOPLAZMOZ
688 Okunma.
17 Ocak 2019
BUZAĞILARDA SU ZEHİRLENMESİ
640 Okunma.
07 Ocak 2019
ODUN DİL, YUMRU ÇENE
1906 Okunma.
28 Aralık 2018
İneklerde Böbrek Yangısı
1160 Okunma.
Haber Yazılımı